Icon
 قم
Qom
 قم
  • جاذبه های گردشگری و مکان های دیدنی قم جاهای دیدنی قم مراکز تفریحی و گردشگری قم هتل های قم راهنمای سفر به قم نقشه گردشگری قم
مـــــــــنو
کلید واژه ها
خانه تاریخی زند را شاید خیلی ها نشناسند؛ خانه ای تاریخی بازمانده اواخر عصر قاجار در دل قم که معماری اصیل ایرانی را به نمایش در آورده است.
خانه زند که امروزه به موزه مردم‌شناسی شهرت دارد در مرکز بافت قدیمی شهر قم(محله گذرقلعه) در کوچه باریکی واقع شده است. در دو طرف این خانه دو تابلوی متفاوت به چشم می‌خورد؛ بر روی یکی سال ثبت ملی خانه یعنی 1377 درج شده و دیگری در نقطه مقابل، سال ثبت خانه را در فهرست آثار ملی، 1379 هجری شمسی نشان می‌دهد.
وارد خانه که شوید دو حیاط می بینید که مربوط به خانه دو برادر از بازماندگان قاجار با نام های حاجی خان و حاج علی هستند که قدمت شان به 130 سال قبل یعنی اواخر دوره قاجار باز می گردد.
مجموعه موزه مردم شناسی قم شامل این دو خانه می شود که دارای 14 اتاق، 36 درب و پنجره چوبی از جنس گردو و ون و 14 ستون سنگی است.
این بنا با توجه به مواد و مصالح موجود در منطقه که شامل سنگ، خشت، چوب، آجر و گچ بنا شده که شاخصه معماری عصر قاجار بوده و نشان از مصالحی است که در دل کویر ایران بیش از هرچیز در ساخت و ساز و معماری مورد استفاده قرار می گرفته که البته چند باری در طول تاریخ مرمت شده ولی بافت اصیل آن دست نخورده باقی مانده است.
در بدو ورود به خانه وارد حیاطی می شوی که بر آجر فرش های منظم و مربعی شکل گام های گذاشته می شود و اولین چیزی که به چشم می آید حوضی هشت ضلعی با قوسی هایی در چهار ضلع فرعی و کاشی های فیروزه ای رنگ در کف و فواره ای در مرکز حوض که درست در مرکز حیاط خودنمایی می کند
شاخصه معماری عصر قاجار استفاده فراوان از آجر است که در این بنا نیز به وفور به چشم می خورد و در زیر تاقی دور ساختمان یک ردیف خشت آبی رنگ به چشم می خورد که این رنگ آبی لعاب و یا رنگ نیست بلکه رنگ این نوع خاک است که با درجه معینی حرارت در کوره های آجرپزی به رنگ آبی در می آید.
در این بنا ستون هایی می بینید که هیچکدام از نظر طرح با دیگری یکی نیست و هرکدام طرحی متفاوت با سایر ستون ها دارد. پایه ستون های ساختمان هم دستی را که دسته گلی را گرفته نمایش می دهد و بیانگر خوش آمدگویی بخش شاه نشین در لحظه ورود شاه به ساختمان بوده است.
در بدو ورود به خانه وارد حیاطی می شوی که بر آجر فرش های منظم و مربعی شکل گام های گذاشته می شود و اولین چیزی که به چشم می آید حوضی هشت ضلعی با قوسی هایی در چهار ضلع فرعی و کاشی های فیروزه ای رنگ در کف و فواره ای در مرکز حوض که درست در مرکز حیاط خودنمایی می کند، که با چهار باغچه یک متری در چهار سوی حوض محصور شده و گل های سرخ آن نشان از روح لطیف و دوستدار طبیعت ساکنان این خانه است.
این خانه دو سال پس از خرید خانه حاجی خان خریداری و در سال 1379 شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
روبری ورودی خانه یک ردیف پله پنج تایی دیده می شود که به دو اتاق تو در تو منتهی شده که امروزه قسمتی از بخش اداری موزه مردم شناسی می باشد؛ در ضلع میانی حیاط ردیفی دیگر از پله وجود دارد که با طی شش پله عریض به ایوانی یک متری می رود که 16 درب چوبی مستطیلی در دو جانب ایوان به چشم می خورد که به چهار اتاق راه می یابد.
اتاق های ضلع میانی با چهار ویترین که نمایشگر ابزار و سلاح های مفرغی، ظروف مسی و مفرغی و... هستند، در دو جانب این راهرو قرار دارند. اتاق انتهایی که کوچک و کمی نامتقارن است با پلانی ذوزنقه ای که بر دورتا دور دیوارهای اتاق قاب عکس های قم کهن را نمایش می دهد. در اتاق دیگر رفته زنی با لباس های عصر قاجار با دستانی پینه بسته در حال آسیاب کردن گندم با سنگ ساب و هاون دستی است، در مجاورت او مردی گیوه دوز نشسته که نگاه خسته اش از مشقت سوزن زنی برای دوخت گیوه ها حکایت می کند که سوی چشمانش را به زوال می برد، مرد دیگری با لباس محلی و قدی خمیده با گاوآهن چوبی در حال شخم زدن زمین کشاورزی خود است همه این ها حکایت از مشاغلی دارد که ساکنین قم قدیم به آنها مشغول بوده اند.
ضلع دیگر بنا که به ورودی خانه متصل است با هشت درب چوبی کوچک به دو اتاق متصل بهم ختم می شود که در اتاق اول دو لنگه درب امامزاده باوره کهک قرار دارد که برای نگهداری آنها را به این موزه منتقل کردند که قدمتی 400 ساله دارد و دیگر اثری که در این اتاق دیده می شود منبر مسجد روستای وشنوه، که متعلق به 600 سال قبل است و در گوشه اتاق نیز ماکت بنا به چشم می آید.
در اتاق میانی مردی سفالگر را نشان داده که با ظرف و اشیا ساخته شده اش شغل خود را با توجه به مصالح موجود در منطقه معرفی می کند که پشت چرخ سفالگری در حال ساخت اشیا و ظروف سفالی برای فروش است.
از اتاق که بیرون میایی پس از عبور از سومین ردیف پله های خشتی به حیاط می رسی که با کمی چرخش به سمت راست و عبور از چند پله به درب چوبی مشبکی می رسی که به زیر زمین راه می یابد؛ سه تخت برای نشستن و گلیم هایی آویز شده بر دیوارها چیزهایی است که در نگاه اول در زیرزمین خانه به چشم می خورد؛ فضای میانی زیرزمین صحنه ای از قهوه خانه های قدیم را نشان می دهد که جایی برای رفع خستگی، تبادل اخبار و اطلاعات شهر و روستا میان ساکنین و عرصه ای برای نمایش پهلوانی و جوانمردی بوده که امروزه این نکته در قهوه خانه ها به فراموشی سپرده شده است.
سمت چپ دالان ورودی خانه چهار اتاق تودرتو دیده می شود که در راهروهای میانی چهارخمره سفالی که بیش از 800 سال قدمت دارد با طرح های ساده پشت شیشه درها به نمایش گذاشته شده است.
با عبور از دو پله کوچک به دالانی با طاق قوسی قدم می گذارد که در بخشی با یک رشته پله کم عرض که پیخ خورده به پشت بام راه می یابد و قسمت دیگر به اتاق های تودر تو ختم می شود.
بر دیوار اولین اتاق این ضلع ساختمان قاب هایی از نسخ خطی دیده می شود پس از آن با عبور از راهرویی کوتاه که در آن زنی ایرانی با طرحی از لباس های اصیل زنان قدیم با پارچه های رنگارنگ به نمایش گذارده شده و روبروی آنهم خمره ای بزرگ سفالین دیده می شود.
اتاق بعدی با قاب هایی از لباس، کف پوش و گیوه، و پارچه های قدیمی که نشانگر پوشش و جنس پارچه منطقه در دوران تاریخی است، به نمایش درآمده است و اما اتاق آخر این ردیف محفلی است قرآنی که زنان با لباس هایی پوشیده چارقدهای بلند در حال قرائت قرآن و سواد آموزی به سبک قرآنی هستند.
با عبور از در چوبی مشبک و هلالی به حیاط می رسی و با گذر از شش ردیف پله به ایوان مجاور راه می یابد که دو ستون و پنج درب مستطیل چوبی دیده می شود که این درها به دو اتاق منتهی می شود.
اتاقی که نمایشگر سبک و سیاق زندگی مردم ایران قدیم است؛ لحاف کرسی نقطه گرما بخش زندگی ساکنین شهر و روستا؛ محفل عشق و یادآور خوشی و مرارت های زندگی ایران قدیم؛ مکانی برای گردهمایی و بحث و هم صحبتی اهالی خانه با یکدیگر و...
اتاق پشتی این بخش بازنمایی از مکتب خانه های قدیم است که مکانی آموزشی برای فرزندان بوده و معلم مکتب با کمک قرآن و دیوان حافظ و مولوی به بچه ها سواد می آموزد و در صورت نیاز برای تنبه آنها از چوب و فلک استفاده می کرده که در اینجا این وسیله تنبیه و اصلاح بچه نیز به چشم می خورد و با دیدنش درد را ناخودآگاه در کف پاهای خود حس می کنی؛ گویی تو به جای آن طفل خبط کرده ای و در حال مجازات و تنبیهی!
آخرین ضلع خانه نیز با با سه در دیده می شود که با دو پله و عبور از دالانی کوتاه به اتاق مشرف بر حیاط منتهی می شود که درب این اتاق به راهرو ورودی ساختمان راه می یابد.
منبع: سایت بیتوته
تاریخ ثبت :1395/05/23 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:485 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
مدرسه فیضیه از مدارس مشهور حوزه علمیه در شهر قم که در کنار حرم حضرت معصومه (س) قرار دارد. قبل از توسعه حوزه علمیه قم و در بین دهه ۱۳۲۰ تا ۱۳۶۰ شمسی، این مدرسه کانون اجتماع طلاب و استادان حوزه قم به شمار می‌آمد.
مدرسه فیضیه از اهمیت ویژه‌ای در کشورمان برخوردار است. عالمان و مجتهدان بسیاری ساکن این مدرسه بوده و در آن تحصیل یا تدریس داشتند و به همین دلیل، مرتبا اعضای این مدرسه از سوی ماموران امنیتی نظام سلطنتی پهلوی مورد آزار و حمله قرار می‌گرفتند. سخنرانی معروف آیت‌الله خمینی در ۱۳ خرداد سال ۱۳۴۲ که منجر به قیام ۱۵ خرداد شد هم در همین مدرسه بود و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیز برخی از دیدارها و سخنرانی‌های ایشان در صحن این مدرسه برگزار می‌شد.
مدرسه فیضیه و مدرسه «دارالشفا» از جمله مدارس مهم علمی شهر قم هستند که در دوره صفویه تأسیس شدند. البته تأسیس مدرسه فیضیه، قبل از مدرسه دارالشفا بوده و به واسطه مجاورت با حرم حضرت معصومه، مزیت خاصی یافته است.
مدرسه فیضیه در شمال صحن عتیق آستانه حضرت معصومه قرار دارد و با توجه به کتیبه سردر ایوان جنوبی آن، به شاه طهماسب صفوی منسوب است. بنای فعلی مدرسه توسط فتحعلی‌شاه ساخته شد. در سال‌های دهه ۱۳۷۰ شمسی، زیرزمینی در وسط این مدرسه ساخته و کتابخانه آن نیز به صورت کلی تجدید بنا شد و توسعه یافت. این مدرسه به دلیل هم‌جواری با مسجد «اعظم» و مدرسه «دارالشفاء»، به نوعی کانون مرکزی حوزه علمیه قم به شمار می‌رود و بخشی از مهم‌ترین درس‌های حوزه قم و نیز اجتماعات حوزوی در این مدرسه برقرار می‌شود. سردر ورودی این مدرسه دارای طاقی جناغی شکل است. صحن اصلی آن با ابعاد ۵۰ در ۸۹ متر، دارای چهار ایوان در دو طبقه است. در هر دو طبقه ۴۰ حجره قرار دارد و سردر، ایوان‌ها و پیشانی حجره‌ها با کاشی‌های رنگی تزیین شده است.
بنابر نظر منابع معتبر تاریخی بنای اولیه مدرسه با نام مدرسه «آستانه» مربوط به قرن ششم هجری بوده و تا اواخر قرن یازدهم به همین نام مشهور بوده و در اسناد بازمانده از همان قرن ذکر شده است. سپس در دوره صفوی تجدید بنا و در همین دوران به نام فیضیه شناخته شد و در نیمه نخست قرن سیزدهم بنای مدرسه فیضیه جایگزین مدرسه آستانه شد. بنای فعلی مدرسه، مربوط به دوره فتحعلی شاه است که در سال ۱۱۷۱ بنیان شده و بنای سابق را خراب کرده و مدرسه را توسعه داد.
مدرسه یک بار توسط «حاجی علی محمد»، عموی «میرزا علی اکبر فیض» مؤلف تاریخ قم مرمت شد. بنا به نقل این مؤلف در زمان این تعمیر، حجره‌ها و صحن مدرسه ۱۲۳۸ یک طبقه بود و تنها در دو طرف هر یک از سه ایوان شرقی، غربی و شمالی، چهار حجره در طبقه دوم وجود داشت. پس از آن توسط «آیت الله میرزا محمد فیض» در طبقه دوم قسمت‌های شمالی و شرقی مدرسه حجره‌سازی شد و در سال ۱۲۶۲ آیت الله حاج شیخ عبدالکریم حائری حجره‌های دیگر قسمت‌ها را کامل کرد. در پشت ایوان غربی، شاه‌نشینِ پُر تزیینی قرار داشت که محل قرار گرفتن و جلوس پادشاهان قاجار بود.
در سال ۱۳۱۱ نخستین کتابخانه عمومی شهر توسط آیت الله حائری در این شاه‌نشین تأسیس شد. در سال ۱۳۲۹ آیت الله بروجردی در کمرگاه ایوان غربی یک طبق دوم ایجاد کرد که به مخزن کتابخانه اختصاص داده شد و دو سالن بزرگ مطالعه به جای آشپزخانه شاهی ایجاد شد. عکس زیر مربوط به حجره امام خمینی (ره) و اقامتگاه ایشان در این مدرسه است.
گفته شده نامگذاری این مدرسه به نام فیضیه به جهت این بوده که فیض کاشانی، از علمای بزرگ دوره صفویه و داماد ملاصدرای شیرازی، مدتی در این مدرسه تدریس می‌کرده و این مدرسه، محل تدریس یا اقامت دائمی وی در مدت اقامتش در شهر قم بوده است. به همین جهت، این مدرسه در بین مردم به نام مدرسه فیض معروف شد. برخی نیز معتقدند این نام از زمان تجدید بنای مدرسه در دوره قاجار و به پیشنهاد علمای این دوره رایج شد. این احتمال با توجه به اینکه خاندان فیض در دوره قاجار ریاست شرعی شهر قم را برعهده داشتند، برجسته‌تر می‌شود.
این اثر در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۸۶ با شماره ثبت ۲۰۷۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به واسطه اهمیت فراوان این بنا برای کشورمان، در مقطعی، تصویر مدرسه فیضیه روی پول رایج مملکت درج شد.
حمله به مدرسه فیضیه و سخنرانی امام خمینی در سال ۱۳۴۲
به دنبال اعتراض امام خمینی به تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی و نیز لوایح شش‌گانه و انقلاب سفید محمدرضا پهلوی و اعلام عزای عمومی در نوروز ۱۳۴۲، در روز دوم فروردین همان سال، همزمان با روز شهادت امام جعفر صادق (ع)، ماموران حکومت با همراهی عده‌ای اوباش به این مدرسه حمله و پس از مقاومت طلاب و روحانیون به آنان شلیک و شماری را شهید یا مجروح کردند. در این حمله، تعدادی از طلاب از بالای پشت بام مدرسه به پایین انداخته و کشته شدند.
در عصر عاشورای سال ۱۳۴۲، امام خمینی با حضور در مدرسه فیضیه، سخنرانی کوبنده ‌ای داشت و در آن از رژیم پهلوی و نیز دولتمردان آمریکا و اسرائیل که نفوذ زیادی بر محمد رضا پهلوی داشتند، انتقاد شدیدی کرد. حضور مردم در سخنرانی به اندازه‌‏ای بود که تمام صحن فیضیه و دارالشفاء، صحن حرم حضرت معصومه، میدان آستانه و اطراف مملو از جمعیت بود. در پی سخنرانی امام، در صبح ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲، ماموران پهلوی به خانه ایشان حمله و وی را دستگیر و به زندانی در تهران انتقال دادند. به دنبال این واقعه، قیام ۱۵ خرداد مردم قم شکل گرفت.
تاریخ ثبت :1395/05/20 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:411 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
بنا های ماندگار ــ این خانه یادگار دوران اقامت حضرت امام خمینی در قم است، قدمت این خانه به اوایل قرن حاظر میرسد. حضرت امام خمینی منزل مورد نظر را حدود سال ۱۳۲۵خ، به مبلغ ۱۳ هزار تومان با فروش ملکی که در

خمین داشتند خریدند، و تا سال ۱۳۴۳خ مورد استفاده قرار دادند. ساختمان در دو طبقه و به دو بخش بیرونی و اندرونی تقسیم شده است. این منزل پس از دستگیری و تبعید امام در ۱۳ آبان ۱۳۴۳خ، در اختیار برادر گرامی ایشان قرار گرفت
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:406 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
خانه حاجی خان ــ خانه ی حاجی خان در مرکز بافت قدیم شهر (محله ی چهار مردان ) واقع شده است، و کوچه دسترسی آن گذرقلعه است، این خانه قدمتی بیش از ۱۲۰ سال دارد. ورودی بنا شامل سردر ورودی کوتاه با طاق قوسی که از طریق پاگرد شش ضلعی (هشتی) و دالان جبهه شمالی به حیاط مرکزی (میانسرا) ارتباط می یابد. کل مساحت بنا شامل ۴۰۰ متر است، که ۳۲۰ متر آن زیر بنای مفید است. خانه مجموعا ۱۳ اتاق دارد، شاخص ترین بخش خانه ۵ دری جبهه شرقی است، که از طریق بادگیر های دوگانه با فضای خارجی و زیر زمین مرتبط میشود تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:393 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
مدرسه دارالشفاء ــ ساختمان اولیه آن در عصر شاه صفی، نه به منظور مدرسه بلکه برای مستضعفان و بی چاره گان تأسیس شده بود، که از محل خیرات آستانه اطعام می شدند. در زمان فتحعلی شاه بخش هایی از آن تغییر کاربری داده شده، و مدرسه ای در آن شکل گرفت. ابتدا این مدرسه بنام فتحعلی شاه خوانده می شد، تا آنکه در سال 1307 هـ، شاهزاده کامران میرزا، ‌بانی تذهیب و گلدسته های صحن عتیق این مدرسه وسردر و حجراتش را تعمیر نمود، و آنرا دارالشفاه نامید، (‌محل درمان بیماران). پس از مرگ کامران میرزا، حجره های دار الشفاء به خانه تبدیل شد، و به تدریج حجره های شمالی هم به تصرف مسافرخانه های خیابان حضرتی و کسبه در آمد. وضع این مدرسه تا 1336 هـ.ق به این منوال بود، تا آنکه مرحوم ‌آیه الله فیض به تدریج حجرات آن را طلبه نشین نمود. در زمان مرحوم آیه الله بروجردی نیز نیمی از خانه های شرقی مدرسه خریداری شد، و به مدرسه الحاق گردید. این مدرسه پس از پیروزی انقلاب با تعمیرات کلی دوباره احیاء شد تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:375 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
مدرسه غیاثیه (پامنار) ــ سردر و مناره های مدرسه غیاثیه در نزدیک میدان کهنه که نام آن به همین صورت آمده، از آثار نیمه قرن نهم (830 هـ)‌ است. سردر مدرسه به بلندای 12 متر، و دهانه و پهنای 7 در 4 متر می باشد، دو مناره بالای سر در به قطر 20/2 متر به بلندای 13 متر از بالای بام و 25 متر از سطح زمین با پوشش آجری است، که از پایین تا گلوگاه به نقشه شطرنجی لوزی در 19 ردیف با طرحی از کاشی فیروزه ای آراسته شده است. مدرسه غیاثیه در اثر سیل سال 1045 ویران گردید، سر در و مناره های مدرسه غیاثیه در نزدیکی میدان کهنه، تنها بخش بازمانده ای از مدرسه ای بزرگ از قرن هشتم است. غیاث الدین رضوی در زمان شاه اسماعیل صفوی، سرکشیک آستانه مقدسه رضوی بود. تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:542 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
مدرسه فیضیه ــ این مدرسه از بنا های زمان صفویه است، که به دستور شاه تهماسب اول ساخته شد، ولی ساختار کنونی آن از زمان فتحعلی شاه قاجار 1213 هـ.ق به یادگار مانده است. این مسجد در محوطه ای به وسعت 11 هزار متر مربع واقع شده است. در زمان حضرت آیه الله حائری یزدی، بر بالای مدرسه چهل حجره دیگر ساختند. در انتهای مدرسه قبل بالاخانه دلگشایی بود (مشرق الشمسین)، که اکنون حوض خانه جایگزین آن شده است. در این بالاخانه که محل ریاضت و جایگاهی بس شریف بود، میرداماد مکاشفاتی داشت، شیخ بهایی به ریاضت اشتغال داشت، میرفندرسکی به تحصیل و صدر المتألهین به تألیفات خود پرداخت. این مدرسه در دوره پادشاهی پهلوی، پس از مهاجرت آیت الله شیخ عبدالکریم حائری، از اراک به قم و تجدید حیات حوزه علمیه رونق تازه ای یافت، و به دستور ایشان حجره های طبقه دوم مدرسه و کتابخانه ای در آن قسمت احداث شد. مدرسه فیضیه یادآور حماسه های دوم فروردین و پانزدهم خرداد سال 1342 خ می باشد، که زمینه ساز پیروزی انقلاب اسلامی شد. این مدرسه در عرصه انقلاب اسلامی یکی از کانون های شکل گیری مبارزات مردم علیه حکومت پهلوی بود. تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:408 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
مدرسه جهانگیر خان ــ مدرسه جهانگیرخان در مجاورت مسجد جامع، از آثار عصر صفوی است، برخی این مجموعه را از آثار پادشاه تاتار ترکستان جانی بیکَ می دانند. در زمان حکومت صفویه، جهانگیرخان مُدّرس مسجد امام اصفهان، به قم آمده و در این مکان مدرسه ای را با 20 حجره تأسیس کرد، که به نام خودش مدرسه جهانگیر خان نامیده می شود. در دوره ناصر الدین شاه به سال 1278 هـ.ق، بوسیله میرزا نصر الله خان مستوفی گرکانی، مدرسه مرمت یافت، و پس از آن گاهی به نام مدرسه ناصری یاد می شود. این مدرسه در عین کوچکی از مدارس پرسابقه و بابرکت بوده، زیرا اکثر فضلای قم از تربیت یافته گان این مدرسه بودند. اصولاً قرار گرفتن محل تحصیل علم و عبادت و کسب و کار در کنار هم، از ویژگی های دوران اسلامی است. در قرن حاضر یکبار بوسیله حضرت آیه الله بروجردی به سال 1373 هـ.ق تعمیرات کلی از آن بعمل آمد، و هم اکنون نیز تمام قسمت های آن توسط میراث فرهنگی مرمت شده است. تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:402 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
رستم خان پادشاه گرجستان نخستین پادشاهی بود که در قم دفن شد، او پس از گرایش به اسلام وفات یافت و جسدش را در باغ باشکوهی دفن کردند، که امروز جای آن مشخص نیست، وظیفه محققان جوان است که در این باره تحقیق کنند، و از کنار اتفاقات تاریخی بسادگی نگذرند.

پادشاهان صفویه ــ مهمترین پادشاهان صفوی که در قم مدفون میباشند عبارتند از:

۱ ــ شاه عباس اول، بقعه او در سمت جنوب غربی حرم مطهر و وصل به آن بود.

۲ ــ شاه صفی، قبر او در رواق جنوبی حرم واقع بود، و صندوقی روی قبرش بود، که امروزه در موزه قرار دارد.

3 ــ شاه سلیمان و شاه سلطان حسین، که بقعه این دو در وسط بنای جدید مسجد بالا سر دیده میشد.

۴ ــ شاهزادگان صفوی، قبر بیش از ۷۰ نفر از شاهزادگان و ۱۱۴ تن از امرای صفویه، که توسط شورشیان غرب ایران، معروف به فتنه افغان ها کشته شدند، در سرداب بزرگی در جوار مقبره شاه سلیمان وجود دارد، (در مکان موزه امروزی).

پادشاهان قاجاریه ــ مهمترین پادشاهان قاجار که در قم مدفون میباشند عبارتند از:

1 ــ فتحعلی شاه، در شمال غربی صحن کهنه (طلا) پشت مدرسه فیضیه می باشد، که ستگ روی قبر این پادشاه تصویرش می باشد که بسیار زیباست.

2 ــ محمد شاه قاجار، که بقعه او در همین صحن در سمت جنوب غربی و در حد فاصل میان صحن و مسجد اعظم واقع است، که سنگ قبر او نیز بسیار دیدنی است، و در کنارش بقعه همسرش مهد علیا قرار دارد.

شاهزادگان و رجال بیشماری از قاجار ها در قم مدفونند، که از جمله اتابک، مستوفی الممالک، قوام السلطنه، وثوق الدوله، از همه معروفتر میباشد
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:489 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
شهر قم مدت ها پیش از ظهور اسلام وجود داشته، و از شهر هاى آباد ایران بوده است، در گذشته ها گم و کم، که تغییر آوا یافته جم بود، نامیده می شده است. شهر قم از شهر های سین استان دوران سلسله هخامنشیان بوده، که بعدها این استان به چین استان تغییر نام داد، و تا ابتدای پادشاهی قاجاریه این نام گفته می شد، برای اطلاع بیشتر به استانهای تاریخی ایران مراجعه شود. سرزمین شهرستان قم کنونی را در دوران شاهنشاهی ساسانیان براوستان مى گفتند، و حوزه رستاقى آن کمیدان و مرکز رستاق را به نام کم مى خواندند، و از توابع اصفهان بود. در آئین میترایی که اولین دین نیمه طبیعی مردم قاره کهن و ایران بزرگ بود، کوم یا کومه را به کلبه های زیارتی می گفتند، که در نقاطی مختلف وجود داشت، بعضی از آنها که مورد توجه بیشتر قرار می گرفتند، گسترش می دادند و معابد خود را در آنجا بنا می کردند، نمونه آنها را در اینجا نوشته ام. اواخر قرن دوم خورشیدی، شهر کم از اصفهان جدا گردید، و به صورت شهر مستقلى درآمد، و بدلیل سابقه تاریخی قرار داشتن در جایگاه میترایی، و میانه راه های ارتباطی ایران بزرگ، جایگاه پرورش فقها و دانشمندان شد. قدیمى ترین منبعى که قم را از شهر هاى مستحدث اسلامى معرفى کرده، سفرنامه منسوب به ابى دلف است . گویند در تاریخ به شهر مقدس و مذهبى قم صدمات جبران ناپذیرى وارد شده است، که این موارد مورد تأیید انوش راوید نمی باشد، و نیازمند تحقیقات مستقل بدور از دروغ های تاریخی است. باید توجه داشت همانگونه که در جغرافیای تاریخی ایران نوشته ام، شهر های چند نامی در ایران وجود داشته است، و بسیاری از تاریخ نویسان بدون توجه به این مسئله مهم، تاریخ نگاری نموده اند. فهرست قسمتى از آن ها به شرح ذیل است :

1 ــ قتل عام و تخریب شهر در عهد ماءمون به جهت امتناع از خراج.

2 ــ قتل عام و تخریب کامل شهر در حمله مغول.

3 ــ قتل عام و تخریب شهر در حمله امیر تیمور گرگانى.

4 ــ قتل عام و تخریب در زمان معتز (خلیفه عباسى - پسر متوکل).

5 ــ کشتار مردم در حمله افغان ها.

6 ــ کشتار مردم توسط نادرشاه.

7 ــ کشتار گروهى از مردم توسط آقا محمد خان قاجار.

قابل توجه: تعداد امامزادگان و بندگان صالحى را که در این شهر مدفون هستند و گنبد و بارگاه دارند، بالغ بر 444 قبه نوشته اند. بعد از ظهور اسلام و توجه شیعه به این شهر، عده اى از امامزادگان، علما و محدثان در قبرستان قم که خارج از شهر و در سمت مغرب بود، مدفون گردیدند. پدر بزرگ من انوش راوید آیتالله حاج میرزا حسین نیز در قم آرامیده است، برای اطلاع بیشتر به راه راستی ایرانی مراجعه شود.

در اواخر قرن دوم هجرى، حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام خواهر حضرت امام رضا (علیه السلام) که به قصد دیدار برادر خود به خراسان مى رفت، در شهر قم بیمار شد و در همین شهر رحلت فرمود و در قبرستان قم به خاک سپرده شد. از آن زمان به بعد مردم به تدریج مساکن خود را به قبرستان نزدیک کردند، تا به مدفن حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام نزدیک باشند، و از زیارت قبر وى بهره مند شوند. از این رو به مرور زمان، ساختمان هاى شهر در قسمت هاى مشرق متروک ماند، و مردم به سمت غرب شهر روى آوردند.

قم از جمله شهر هایى است که القاب متعدد به آن داده شده است، و این القاب مانند القابى که به دیگر شهر هاى اسلامى داده اند، مفهوم دینى و مذهبى دارد. آنچه از القاب قم در آثار نویسندگان از دوره خانات ایرانی به بعد بوده عبارت است از: دارالمؤمنین، دارالعباده، دارالمؤحدین، دارالعلم، دارمدینه المؤمنین، بلده المؤمنین، مدینه المؤمنین، خاک فرج. شهر تاریخی قم همیشه تاریخ، از ابتدای پیدایش اعتقادات دینی ایرانیان ایران، دارای اماکن مذهبی بوده، و این موضوع اهمیت بسیاری را برای این شهر داشته است، مانند: حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام.

شواهد و اسناد تاریخى مربوط به قدمت قم ــ برخى از شواهد و اسناد تاریخى مربوط به وجود شهر کم یا قم، پیش از اسلام و بلکه قرن ها پیش از آن وجود داشته است مانند: در دهى از روستا هاى قم به نام مزدکان، آتش آتشکده آذرگشسب قرار داشته است، به احتمال زیاد آثار تاریخی بسیاری وجود دارد که نیاز به تحقیق مستقل دارند.

اسامى برخى از امامزادگان قم

1 ــ موسى مبرقع، در محله چهل اختران.

2 ــ شاهزاده احمد قاسم، در محله دروازه قلعه.

3 ــ شاهزاده جمال الدین، واقع در یک فرسنگى شهر در جاده اراک.

4 ــ امامزاده هادى و مهدى، واقع در قریه جمکران.

5 ــ شاهزاده احمد، معروف به امامزاده خاکفرج.

6 ــ امامزاده على بن جعفر، محله دربهشت ، بیرون دروازه کاشان.

7 ــ شاهزاده ابراهیم و گنبد سبز، محله دربهشت ، بیرون دروازه کاشان.

8 ــ امامزاده ابراهیم و شاه محمد، واقع در بخش 2 قم ، پشت راه آهن خط تهران.

9 ــ امامزاده شاه جعفر، در نزدیکى شاه ابراهیم.

10 ــ شاهزاده سید على، در خارج از دروازه رى.

11 ــ شاهزاده احمد، در نزدیکى شاهزاده سید على.

12 ــ چهار امامزاده شامل: شاهزادگان حسن، حسین، ابراهیم، جعفر، از فرزندان امام زین العابدین (ع)، در نزدیکى شاهزاده احمد.

13 ــ شاهزاده طیب و طاهر، واقع در شش کیلومترى جاده سراجه.

14 ــ امامزاده شاه جعفر غریب، در نزدیکى مسجد جمکران.

15 ــ امامزاده شاه جمال، نزدیک شاه جعفر غریب.

16 ــ شاهزاده زید، در نزدیک شاهزاده حمزه، واقع در خیابان آذر.

17 ــ شاهزاده حمزه، در خیابان آذر، محله اى به همین نام.

18 ــ امامزاده شاه اسماعیل، در روستاى شاه اسماعیل.

19 ــ امامزاده اسحاق، بالاى قریه میم.

20 ــ امامزاده فاضل، در روستاى بیدهند.

21 ــ امامزاده محسن، در روستاى قبادبزن.

22 ــ امامزاده سکینه خاتون، در روستاى قاسم آباد.

23 ــ شاهزاده هادى، در روستاى وشنوه.

24 ــ امامزاده نور، در روستاى کرمجگان.

برخى از آثار تاریخى قم

همان گونه که نوشتم، شهر مقدس قم یکى از شهر هاى تاریخى و داراى قدمت بسیار است، براى نمونه به چند اثر تاریخى اشاره مى کنم:

1 ــ بناى گنبد مطهر حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام که در سال 529 هـ.ق ساخته شده، و به تدریج بر بناى آن افزوده گردیده است .

2 ــ گنبد على بن جعفر در سال 710 هـ.ق .

3 ــ گنبد احمد بن قاسم در 20 محرم سال 708 هـ.ق .

4 ــ گنبد حارث بن احمد بن زین العابدین که به خاکفرج معروف است در اوایل قرن هشتم هجرى .

5 ــ بناى امامزاده جعفر در سال 677 هـ.ق .

6 ــ بناى امامزاده ابراهیم که بیش از 400 سال از تاریخ بناى آن مى گذرد.

7 ــ گنبد موسى مبرقع که تاریخ بناى آن پیش از قرن هفتم است .

8 ــ بنا هاى باغ سبز، مدفن سه برادران در تاریخ 792 هـ.ق بنا شده است .

9 ــ بناى آستانه زید بن على در تاریخ 848 هـ.ق .

10 ــ بناى گنبد چهل اختران در سال 935 هـ.ق .

11 ــ بناى مسجد جامع از بناهاى حدود اواسط قرن هفتم هجرى.
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:368 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
دریاچه حوض سلطان که با مساحتی حدود 330 کیلومتر مربع ، به ” دریاچه ی قم ” ، ” دریاچه ی شاهی ” و ” دریاچه ی ساوه ” نیز مشهور است ، در جهت غربی – شرقی در شمال غربی دریاچه نمک و شمال استان قم قراردارد . برخی با توجه به نام ساوه که به آن داده اند، آن دریاچه را به حوض سلطان منتسب کرده اند، از جمله ” گوبینو” و ” دیولافوآ ” در سفرنامه های خود می نویسند احتمالاً این دریاچه ممکن است بخشی از دریای بزرگ ساوه بوده باشد که در روز تولد پیغمبر (ص) خشک شده و این نشانه ای از ظهور پیغمبر اسلام بوده است . تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:400 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
این شهر از سه سمت مشرف به ارتفاعات است و دره زیدان در شرق آن قرار دارد از این رو دارای آب و هوایی معتدل و است . حضور امامزاده زینب خاتون ( ع ) ، خانه ملاصدرا و غار معروف کهک عامل مهمی برای جذب گردشگران به این منطقه است .

ملاصدرای شیرازی سالها در این شهر زیست و بسیاری از کتب گرانبهای خود را در این مکان نگاشته است.
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:409 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
در 30 کیلومتری جنوب قم واقع است و یکی از آثار طبیعی و باستانی استان به شمار می رود تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:371 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
در 60 کیلومتری قم در کوه اردهال چهار غار قرار دارد که در داخل یکی از آنها منبع عظیمی از آب وجود دارد. این آب از شکاف کوه سرازیر می شود و به صورت چشمه فوران می کند . این غار یکی از جاذبه های بسیار دیدنی استان قم به شمار می رود . تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:383 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
دریاچه نمک از جاذبه های طبیعی استان به شمار می رود . این دریاچه بخشی از کویر نمک است که در شرق قم واقع شده و فقط زمستان ها آب دارد. حضور ورقه های نمک و برداشت آن که از اوایل تابستان در منطقه جنوبی این دریاچه آغاز می شود، دیدنی است . تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:374 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
بازار سنتی قم که همواره بوی عطر از آن به مشام می رسد سالهاست میزبان مسافرانی است که سوهان و مهر و سجاده را می خرند تا به عنوان یادگار هدیه کنند.

بوی سوهان تازه که معمولا در کارگاه های کنار مغازه ها طبخ می شود از هر سو زائران را فرا می خواند.
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:468 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
بنا به روایتی بیش از هزارسال پیش در شب سه شنبه 17 ماه مبارك رمضان ، فرد صالح به نام حسن مثله جمكرانی به دستور امام زمان (عج) فرا خوانده می شود . وی در همین مكان فعلی مسجد ، حضرت را با جمعی از همراهان ملاقات كرده و دستور بنای مسجد با تشریفات خاص را دریافت می كند .

وی برای اجرای این امر اقدام و این مسجد مبارك را بنا بر جزئیات اوامر حضرت مهدی (عج) احداث نمود .
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:384 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن

آشنایی با مکان های دیدنی شهر قم

حضرت فاطمه معصومه(ع)، دختر موسی بن جعفر (هفتمین امام شیعه) و «نجمه» است. تاریخ تولد ایشان به درستی مشخص نیست .

ایشان پس از این که مامون حضرت امام رضا را به مرو فرا خواند به همراه جمعی از شیعیان برای دیدار و پیوستن به ایشان حرکت کرد اما در نزدیکی قم بیمار شدند و در قم ساکن شدند.

حضرت معصومه تنها 17 روز در قم ساکن بودند و در سن 18 سالگی در حالی که هنوز ازدواج نکرده بودند در این شهر وفات یافتند.

پیکر ایشان در مکانی که آن روز ها به نام باغ بابلان مشهور بود دفن گردید . این مکان امروز به حرم حضرت معصومه (ع) مشهور است و بنای بسیار زیبایی اطراف آن بنا گردیده است.
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:400 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
آشنایی با مکان های دیدنی شهر قم



در نظر دارد به منظور آشنایی هر چه بیشتر شما همراهان عزیز با جاذبه های گردشگری ایران سلسله گزارش هایی را در این خصوص منتشر کند . روزهای زوج منتظر گزارشهای ایرانگردی ما باشید.



قم بیشترین شهرت خود را مدیون حرم حضرت معصومه (ع) است که چون نگینی در میان شهر می درخشد و هرساله جمع کثیری از زائران را به سمت خود می خواند تصویر طلاب که در خیابان های قم در حال تردد اند هم یکی ازتصاویر همیشگی و منحصر به فرد این شهر است. با این وجود قم دارای جاذبه های گردشگری متعددی است.



این استان کوچکترین استان ایران و یک شاهراه ارتباطی محسوب می شود از این رو هر ساله میزبان تعداد زیادی از مسافران و گردشگران است.



به گزارش بانکی دات آی آر گرچه طبیعت سبز ، کوه های بلند و قلل سفیدپوش ، سواحل نیلگون و… زیبا و تماشایی است ، اما در کویر نیز مناظر شگفت انگیز و دیدنی های بسیار وجود دارد که در هیچ جای دیگر نمی توان یافت. صحراهای پوشیده از نمک ، تپه های طلایی ، شن های روان ، کوه ها و تپه های خاکی و … همه از چشم اندازهای بی نظیر کویری قم است .
تاریخ ثبت :1395/05/10 تاریخ اصلاح:1395/12/17 بازدید:439 link می پسندم 0
اطلاعات بیشتر
بستن
تبلیغات تور
  • 4 5
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
1,125,000
  • 3 4
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
3,450,000
  • 3 4
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
720,000
  • 6 7
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
4,995,000
  • 4 5
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
2,390,000
  • 3 4
  • آژانس مسافرتی برفراز گشت
1,405,000
تبلیغات تور تور شیراز تور باکو تور تایلند تور روسیه تور مالزی
گزارش تخلف
در صورت مشاهده هر گونه تخلف در سایت یا تناقض اطلاعات تورها و آژانس ها آن را گزارش دهید
عنوان تخلف
نام
ایمیل
موبایل
توضیحات
telegram icon